Schoonbeeld: De Tuin

Jacobus van Looy (1855-1930), De Tuin, 1893
Olieverf op doek, 93 x 137 cm, Teylers Museum Haarlem

“Niets is zoo mooi als zien”, meende Jacobus van Looy zelf. En kijk eens hoe waar die woorden zijn:

Bloemen zo ver het oog reikt. Een zee van Oost-Indische kers en slaapmutsjes, afgesloten door een muur van zonnebloemen. Dotten groen, oranje en geel. Rechtsboven een piepklein stukje blauwe lucht. En ondertussen fladderen vlinders van bloem naar bloem. Dit moet het paradijs zijn! Of dan tenminste een plek ver weg van de bewoonde wereld, in een land waar de zon altijd schijnt…
Niets is minder waar. Van Looy schilderde gewoon zijn eigen achtertuintje in de Rustenburgerstraat, in de Amsterdamse Pijp. Gehurkt in de bloemenpracht zit zijn vrouw Titia. Zij fungeert hier niet zozeer als model, maar vooral als figuur in wie we ons kunnen verplaatsen, zodat we niet langer als beschouwer vóór het doek staan, maar ons ín de voorstelling wanen.

Van Looy maakte De Tuin toen hij net terug was uit Parijs. Ongetwijfeld geïnspireerd door het werk van de Franse impressionisten schilderde hij ‘en plein-air’, met lichte kleuren en met een gewaagd perspectief. Een kleurrijke en gewaagde uitspatting vergeleken met de grijzige doeken van zijn tijdgenoten van de Haagse School.
Toen dit doek op de tentoonstelling van kunstenaarssociëteit Arti hing, reageerden collega’s positief.  Isaac Israëls noteerde: “Het is het beste schilderij dat er is, dus er is geen kwestie van of jij had de medalje moeten hebben”. En de toenmalige directeur van Museum Boijmans was “perplex”. Maar de kranten schreven vaak negatief over zijn schilderijen, iets wat Van Looy zich erg aantrok. Hij zond steeds minder werken in naar tentoonstellingen en schilderde uiteindelijk vooral voor zichzelf.
De grootste bekendheid verwierf hij dan ook niet als schilder, maar als schrijver uit de kring van de Tachtigers. In verhalen en gedichten kon hij evengoed schilderen, maar dan met woorden.

In 1894 verruilden Jacobus en Titia Amsterdam voor Soest. En in plaats van een klein stadstuintje kregen ze de beschikking over een mooi aangelegde tuin en een weids uitzicht over de landelijke omgeving van het dorp. Volop inspiratie voor weer een adembenemende bloemenzee: Zomerweelde, uit 1900.

 

Benieuwd wat ik voor jou of je organisatie kan betekenen?

Neem vrijblijvend contact op.