De Mexicaanse griep
12 november 2009
Zou het echt zo'n vaart lopen, of blazen we de boel weer eens tot onnodige proporties op? Een griepje, het klinkt zo
onschuldig. Daar ga je toch niet aan dood?
Maar toen dacht ik opeens aan de Oostenrijkse kunstenaar Egon Schiele. Was hij destijds niet gestorven aan de Spaanse
griep, slechts 28 jaar oud? Maar goed, dat was in 1918, vroeger, lang geleden, ver van mijn bed.
De Spaanse griep heerste in de periode 1918-1919 en eiste wereldwijd vele slachtoffers. Naar schatting maar liefst 20 tot
100 miljoen, leert Wikipedia mij. In iedergeval was het een aantal dat het totale dodental van de Eerste Wereldoorlog
ruimschoots overtreft.
En net als nu met de 'Mexicaanse' (zoals ik 'm in de wandelgangen al heb horen noemen) waren het vooral relatief jonge
mensen die door de Spaanse griep getroffen werden. Onder wie dus Egon Schiele. Bekend en -destijds- berucht om zijn
erotische voorstellingen van naakte (te) jonge meisjes in onzedelijke poses, maar vooral ook om zijn grillig geschilderde
zelfportretten, waarin hij zichzelf op medogenloos kwetsbare wijze vereeuwigde. Een aanstootgevende beeldtaal waaruit
verzet blijkt tegen de heersende burgerlijke moraal.
Hoewel zijn werk soms bijna naar het pornografische neigt, zijn de
portretten die hij van zijn echtgenote Edith maakte eerder onschuldig en passief. Misschien representeerde zij juist het
burgerlijke, veilige leven dat hij enerzijds verachtte, maar waar hij diep in zijn hart ook naar verlangde. Het stel
trouwde in 1915 en in 1918 bleek dat Edith een kind verwachtte.
Toen sloeg het noodlot toe: op 28 oktober 1918 stierf Edith, 6 maanden zwanger, aan de gevolgen van de Spaanse griep.
Egon maakte een hartverscheurend, sober portret van zijn stervende vrouw. Hijzelf stierf echter een paar dagen later,
eveneens geveld door de Spaanse griep.
Maar ja, dat was in 1918, vroeger, lang geleden, ver van mijn bed. Zo'n vaart zal het met de Mexicaanse griep niet lopen.
Toch?
Afbeeldingen:
Egon Schiele, Portret van Edith Schiele in gestreepte jurk, 1915
Egon Schiele, Edith Schiele stervend, 1918